Philip Jenkins

Wydanie: I
Rok wydania: 2009
ISBN: 978-83-7192-379-1
Format: 165x240
Stron: 385
Oprawa: miękka

Wielu ludzi tak bardzo przyzwyczaiło się do postrzegania chrześcijaństwa jako „religii Zachodu” czy „religii europejskiej”, że trudno im uznać prawdę, iż było i jest ono religią uniwersalną, do rozwoju której europejskie pośrednictwo nie jest konieczne. Chrześcijaństwo przyjmuje czasem formy, które szokujące wydają się tylko na pierwszy rzut oka. Badania nad historią rozwoju myśli i praktyk chrześcijańskich ukazują ogromne bogactwo tej religii oraz jej żywotność i niesamowitą zdolność adaptacyjną. Wbrew prognozom o rychłym końcu chrześcijaństwa, wygłaszanym zwłaszcza na początku okresu pokolonialnego, rozwija się ono dynamicznie w świecie Południa-w Ameryce Łacińskiej, Afryce i Azji. Jakie jest to nowe chrześcijaństwo? Jakie oblicze przyjmie w najbliższych dziesięcioleciach? „W przewidywanej przyszłości charakterystyczne religijne formy chrześcijaństwa Południa –entuzjastyczne i spontaniczne, fundamentalistyczne i zorientowane na nadnaturę – wyglądają zdecydowanie odmiennie od tych, które charakteryzują starsze centra w Europie i Północnej Ameryce. Ta różnica staje się szalenie ważna w świetle bieżących trendów demograficznych. W nadchodzących dekadach życie religijne charakterystyczne dla tych regionów zupełnie dobrze może stać się chrześcijańska norma” (zakończenie rozdz. IV).

Wiek nowej ortodoksji

Wiek XXI będzie przez historyków przyszłości określany epoką, w której religia zastąpiło ideologię, jako główna siła napędowa dobrych i złych czynów ludzkich - do takich wniosków dochodzi w swojej najnowszej książce "The Next Christendom: The Coming of Global Christianity" historyk religii Philip Jenkins. Jego zdaniem wspaniała przyszłość czeka też w przyszłości chrześcijaństwo.

Do wniosku tego prowadzi go uważna analiza danych statystycznych. Dowodzą one, że choć chrześcijaństwo wypierane jest z krajów zachodnich przez agresywny sekularyzm, to jednak zdobywa kolejnych wiernych w Afryce czy Azji oraz zachowuje swój stan posiadania w Ameryce Łacińskiej.

Jenkins zwraca uwagę na fakt, że na samych tylko Filipinach ochrzczono w ciągu jednego roku więcej dzieci niż w Polsce, Hiszpanii, Włochach i Francji. Z 18 milionów chrztów udzielonych przez katolików w 1998 roku - 8 milionów udzielono w Ameryce środkowej i Południowej, 3 miliony w Afryce i niemal tyle samo w Azji.

Dynamiczny rozwój liczbowy, a także spora dzietność  nowych katolików sprawi, że ze wszystkich wyliczeń wynika, że za 25 lat chrześcijan będzie 2.6 miliarda, a większość z nich mieszkać będzie na terenach tzw. Trzeciego Świata.

Największą rolę do odegrania w światowej polityce, ale też kształtowania oblicza Kościoła będą mieli, zdaniem Jenkinsa, chrześcijanie z Afryki, których za 25 lat ma być 228 milionów. To oni staną bowiem na linii walki z islamem, który również zdobywa sobie w Afryce licznych wyznawców.

Rozwój chrześcijaństwa właśnie w tych regionach świata - sprawi, że ... powróci ono do swoich konserwatywnych standardów moralnych. Chrześcijaństwo to, według Jenkinsa, będzie takie jak to w pierwszych wiekach: mistyczne, purytańskie moralnie, profetyczne i z ogromną ilością męczenników. Bez wątpienia odrzuci ona również zachodnią (a)moralność w dziedzinie seksualnej.

Widać to zresztą już na przykładzie tego, co dzieje się we Wspólnocie Anglikańskiej. Tam wartości tradycyjnie chrześcijańskich w sporze o ordynacje aktywnego homoseksualisty na biskupa bronią właśnie anglikanie z krajów afrykańskich.

Jenkins zwraca jednak uwagę również na to, że i w zsekularyzowanym Zachodzie coraz więcej młodych ludzi, wychowanych poza jakąkolwiek religią odkrywa dla siebie chrześcijaństwo, często w jego najbardziej ortodoksyjnych w kwestiach moralnych nurtach".

16.04.2004 20:40, Tomasz Terlikowski

http://www.ekumenizm.pl/article.php?story=20040416204052294

 

 

 

             Wydane po raz pierwszy w 2002 r. „Chrześcijaństwo przyszłości. Nadejście globalnej Christianitas”* Philipa Jenkinsa (ur. 1952), zostało uznane za Top Religion Book na temat chrześcijaństwa i religii w świecie współczesnym oraz nagrodzone Gold Medallion Book przez Evangelical Christian Publishers Association w USA. Idei przewodniej książki należy szukać w tezie, że bez pokoju między religiami nie ma pokoju między narodami, jak wcześniej głosił H. Küng w ramach programu „etyki globalnej”. W swym poglądzie o wzrastającym znaczeniu religii w świecie autor nie jest odosobniony. Także kiedy stwierdza, że na obszarze religii i chrześcijaństwa dokonuje się rewolucja, której zakresu sobie jeszcze nie uświadamiamy. Nie jest też pierwszym i jedynym, który próbuje zrozumiećę współczesnego świata i religii w kategoriach ich wzajemnych relacji. Jenkins wydał kilka książek o zbliżonej tematyce, tłumaczonych na wiele języków. Najnowsza nosi tytuł The Lost History of Christianity: The Thousand Year Golden Age of the Church in the Middle East, Africa and Asia - and How It Died (2008). 

            Celem Jenkinsa, poddającego diagnozie współczesną sytuację świata w kategoriach miejsca i znaczenia chrześcijaństwa w zachodzących procesach społecznych i politycznych, jest zrozumienie ich natury, zwłaszcza widocznego przewartościowania wielu tradycyjnych wartości. Zrozumienie tworzącego się nowego porządku świata wymaga pogłębionej wiedzy o religiach i procesach demograficznych, gdyż, jak w przeszłości, o obliczu świata zadecyduje głównie czynnik biologiczny i ludnościowy. Na temat chrześcijaństwa – obecnego i przyszłego – Jenkins wypowiada kilka, bynajmniej nie oczywistych tez. Przekonany, po pierwsze, że żyjemy w momencie istotnych przemian w dziejach religii na całym świecie, występuje przeciwko zawężaniu świata chrześcijańskiego do jego części europejskiej i euroamerykańskiej (człowieka białego). Spojrzenie na chrześcijaństwo w wymiarze globalnym ujawnia radykalnie nowe jego aspekty, które mogą zdumiewać. Po drugie, na naszych oczach kończy się era chrześcijaństwa zachodniego, gdy największe wspólnoty chrześcijańskie znajdują się dzisiaj poza Europą. Jeśli tendencja ta będzie się pogłębiać, przyszłość chrześcijaństwa (the next Christendom) należeć będzie do globalnie rozumianego Południa, tj. Afryki, Ameryki Południowej (Łacińskiej) i Azji. Po trzecie, Jenkins ubolewa, że ustalając hierarchię spraw ważnych, Północ czyni to stale jeszcze z własnego punktu widzenia, nie dostrzegając, że dla człowieka Południa dyskutowane priorytety mogą być mało lub w ogóle nieważne. Po czwarte, przesunięcie świata chrześcijańskiego na południe i zanurzenie w kulturach różnych od europejskiej, pociąga za sobą istotne zmiany zarówno w zakresie doktryny (wierzeń), jak i praktyki moralnej. Po piąte, w sytuacji, kiedy identyfikacja religijna odgrywa coraz większą rolę, występowanie na tych samych obszarach kilku religii, zwiększa prawdopodobieństwo globalnych konfliktów religijnych a nawet wprost wojen między religiami.  

 

HOMO DEI. 3/2009 (s. 260-261):

Czy można przewidzieć przyszłość? Jeśli tak, to chyba tylko na podstawie najnowszych, dominujących, ”rozwojowych” i wydających się (względnie) trwałymi trendów. Jenkins ukazuje te trendy w aktualnym chrześcijaństwie i świecie i na ich podstawie usiłuje naszkicować wizję chrześcijaństwa przyszłości. Jest to wizja optymistyczna: chrześcijaństwo nie jest bynajmniej religią schyłkową  (ani nawet skazaną na nieuchronną klęskę z konfrontacji z islamem), lecz wprost przeciwnie: ma ona przed sobą przyszłość. Ale będzie to chrześcijaństwo inne niż nasze obecne: jego centrum nie będzie już w Europie i Ameryce Północnej, lecz Ameryce Łacińskiej, Afryce i Azji - wraz ze wszystkimi wynikającymi stąd, dalekosiężnymi i wielowymiarowymi konsekwencjami. Książka, ze względu na religioznawczą, kulturoznawczą i socjologiczną erudycję Autora i jego śmiałe, niebanalne tezy, cieszyła się znacznym powodzeniem w Stanach Zjednoczonych i została wyróżniona wieloma prestiżowymi nagrodami.